Reumatoïde artritis

Reumatoïde artritis

Auteur(s): 
prof. dr. M.A.F.J. van de Laar, reumatoloog

Introductie

Reumatoïde artritis (RA) is het prototype van een systemische auto-immuunziekte en tegelijkertijd de meest frequent voorkomende auto-immuunziekte. Meer kennis over de pathogenese, diagnostiek en behandeling van RA geeft ook meer inzicht in andere reumatische aandoeningen en systeemziekten.
Voor de huisarts en apotheker is kennis over prototype-aandoeningen van specialistische domeinen, zoals de reumatologie, zeer relevant om hun belangrijke rol in het functioneren van de gezondheidszorg te kunnen optimaliseren. In deze FTO-online gaan we in op het ziektebeeld, de diagnostiek en de behandeling van reumatoïde artritis. Belangrijke leerpunten voor de huisarts en apotheker zijn: de vroegdiagnostiek van artritis, doorverwijzing naar de tweede lijn, de behandeling van artritis met ziektemodificerende geneesmiddelen; de financiering en organisatie van de behandeling en medicatie.

Zoals gezegd is reumatoïde artritis (RA) een systemische auto-immuunziekte. Hiermee bedoelen we dat het afweersysteem zich richt tegen het eigen lichaam en verspreid door het lichaam ontstekingen veroorzaakt. Argumenten voor een auto-immuunpathogenese zijn onder andere circulerende reumafactoren bij een meerderheid van de RA-patiënten, maar ook associatie met Human Leucocyte Antigen (HLA-)genen.

RA is een relatief zeldzame diagnose in de huisartsenpraktijk. In de praktijk van een huisarts lijden gemiddeld twintig patiënten aan RA, wat neerkomt op minder dan één nieuwe RA-patiënt per jaar. Voor de apotheker wordt geschat  op 80 RA-patiënten. Daarmee heeft de huisarts onvoldoende ervaring om de diagnose RA te kunnen stellen, te meer omdat de diagnose op een combinatie van klinische klachten en verschijnselen berust, ondersteund door laboratorium- en beeldvormend onderzoek. Om vroegdiagnostiek mogelijk te kunnen maken, dienen huisartsen vaardig te zijn in het herkennen van klachten en verschijnselen van gewrichtsontsteking. Bij vermoeden van artritis is tijdige verwijzing naar een reumatoloog voor nadere diagnostiek en advies aangewezen.