Polyfarmacie

Polyfarmacie

Auteur(s): 
dr. P.A.F. Jansen, klinisch geriater klinisch farmacoloog
prof. dr. J.R.B.J. Brouwers, ziekenhuisapotheker, klinisch farmacoloog
dr. A.C. Drenth-van Maanen, klinisch geriater i.o., klinisch farmacoloog

Introductie

Onder polyfarmacie wordt strikt genomen verstaan het gelijktijdig gebruiken van twee of meer geneesmiddelen. In onderzoek daarentegen is het gebruikelijk om polyfarmacie te definiëren als het chronisch gebruik van vijf of meer geneesmiddelen. Polyfarmacie wordt vaak ten onrechte geassocieerd met gebruik van geneesmiddelen zonder duidelijke indicatie, met tegelijkertijd gebruik van identieke middelen of met het gebruik van gecontra-indiceerde middelen. Polyfarmacie is bij ouderen echter vaak nodig. In toenemende mate wordt één aandoening met meerdere middelen behandeld, zoals atriumfibrilleren en hartfalen. Polyfarmacie is derhalve vaak geïndiceerd zeker bij patiënten met multimorbiditeit.
Er zijn echter ook nadelen te benoemen van het gebruik van polyfarmacie. Het risico van bijwerkingen van geneesmiddelen neemt toe. Met het toenemen van het aantal middelen neemt de kans op bijwerkingen exponentieel toe. Daarnaast neemt de therapietrouw af met de toename van het aantal te slikken middelen. 
Polyfarmacie kan gerechtvaardigd en geïndiceerd zijn en kan veilig zijn, mits met kennis van zaken voorgeschreven.